Nieuwsbrief

NIEUWSBRIEF OKTOBER 2021

REGIOPOORTWACHTERS.NL

 

Met o.a. Verschil van inzicht bedrijfsarts en UWV blijft langer mogelijk

In deze nieuwsbrief willen wij u informeren over het volgende:

  • Verschil van inzicht bedrijfsarts en UWV blijft langer mogelijk
  • Hulpmiddelen voor gezond en veilig thuiswerken
  • Monitor Arbeidsongevallen
  • Vragen naar vaccinatiestatus

Verschil in inzicht bedrijfsarts en UWV blijft langer mogelijk

Werkgevers moeten voorlopig rekening blijven houden met verschillen van inzicht tussen bedrijfsarts en UWV over mogelijkheden om te werken. Ook kunnen uiteenlopende visies hierop blijven leiden tot financiële schade door verlenging van de loondoorbetaling bij ziekte. Door de langdurige kabinetsformatie belandde een plan om meer zekerheid te scheppen in de koelkast.

 

Er is al jaren een wetswijziging in voorbereiding die het medisch advies van bedrijfsartsen voortaan leidend maakt bij de toets op het re-integratieverslag (RIV-toets) door UWV. Dit voorstel heeft tot doel werkgevers meer zekerheid te bieden en had van kracht moeten worden op 1 september 2021. Begin dit jaar moest het demissionaire kabinet echter de parlementaire behandeling staken omdat de Tweede Kamer het onderwerp controversieel verklaarde. Daarna achterhaalde de lange kabinetsformatie de beoogde ingangsdatum. Het ziet er nu naar uit dat het voorstel pas na de vorming van een nieuw kabinet weer op de agenda van de Kamer komt.

 

Kritisch meedenken blijft noodzakelijk

Door het uitstel blijft UWV de toetsing van re-integratie-inspanningen voorlopig op dezelfde manier organiseren als voorheen. Dit betekent dat een verzekeringsarts het laatste woord heeft over de mogelijkheden van een zieke werknemer om te werken. Oók als de bedrijfsarts daar in de eerste twee ziektejaren een ander oordeel over had. Voor werkgevers kan dit een verlenging van de loondoorbetaling en de re-integratieverplichtingen opleveren. Zij doen er daarom goed aan, kritisch te blijven meedenken en om toelichting te vragen als het advies van de bedrijfsarts vragen oproept. De privacywetgeving verplicht bedrijfsartsen om in algemene termen en zonder medische details te adviseren. Dit maakt adviezen niet altijd even gemakkelijk te interpreteren. In de praktijk is het vaak raadzaam om ondersteuning van een deskundige casemanager te vragen.

 

Op zoek naar deskundige ondersteuning?

Onze casemanagers hebben ruime ervaring met het interpreteren van adviezen van de bedrijfsarts. Ook weten ze precies wanneer en op welke manier ze om nadere toelichting kunnen vragen.

Hulpmiddelen voor gezond en veilig thuiswerken

Nu het kabinet de coronamaatregelen versoepelt, breekt in veel organisaties een tijd van hybride werken aan. Werknemers werken hierbij deels in het bedrijfspand en deels thuis. De meeste werkgevers verwachten dat deze manier van werken de komende jaren het ‘nieuwe normaal’ zal zijn. Een goede reden om de gezondheid en veiligheid bij thuiswerken structureel te regelen.

 

Werkgevers en werknemers zijn door het gedwongen thuiswerken in de coronacrisis in één klap van hun koudwatervrees af. Op afstand werken blijkt niet alleen technisch heel goed mogelijk, bij de juiste aanpak biedt het ook voordelen. Denk bijvoorbeeld aan betere omstandigheden voor concentratiewerk. Of aan minder stress en meer werkplezier door grotere ruimte voor zelfregie door werknemers of het wegvallen van reistijd. Veel organisaties streven naar een mengvorm van thuis en op de zaak werken, waarbij de aard van het werk bepaalt wat de meest geschikte werkplek is.

 

Vooral fysieke en psychische belasting zijn een risico

Een belangrijk vereiste is wel dat de thuiswerkplek gezond en veilig is. Het staat vast dat thuiswerken naast voordelen ook risico’s met zich meebrengt. De voornaamste hiervan zijn lichamelijke overbelasting en stress door psychosociale arbeidsbelasting (PSA). De oorzaken variëren van een slecht ingerichte beeldschermwerkplek tot eenzaamheid, en van een slechte bureaustoel tot overmatig videobellen. Met als grote praktische uitdaging hoe je als werkgever alle risico’s goed in kaart brengt en zo veel mogelijk beperkt door passende maatregelen te nemen. De situatie kan sterk per werknemer verschillen en thuiswerkplekken liggen vaak verspreid over een groot gebied.

 

Diverse onderzoeken en hulpmiddelen kunnen helpen

De laatste tijd zijn diverse onderzoeken gedaan en hulpmiddelen ontwikkeld die kunnen helpen. · De Inspectie SZW deed verkennend onderzoek naar PSA en fysieke belasting bij thuiswerken in de bankensector. De onderzoekrapportage brengt de risico’s in kaart en somt diverse praktische maatregelen op die werkgevers kunnen en moeten nemen om ze zo veel mogelijk te beperken.

  • Het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk maakte praktische overzichten van de risico’s van telewerken en zittend werk. Deze komen voort uit de Europese Week voor Veiligheid en Gezondheid op het Werk die dit jaar van 25 tot en met 29 oktober aandacht vraagt voor fysieke belasting.
  • Het Sociaal-Cultureel Planbureau deed onderzoek naar de voor- en nadelen van thuiswerken. De onderzoekers concluderen dat grotere autonomie over werktijden een belangrijk pluspunt is van thuiswerken. Maar ze brengen ook in kaart wie juist risico’s lopen en waardoor dat komt.

 

Wat moet, wat mag? Thuiswerk in de Arbowetgeving

Het Arbobesluit bevat sinds 2012 regels voor plaatsonafhankelijke arbeid in artikel 1.43 en verder. Bij deze vorm van werken is een lichter regime van toepassing.

  • Algemene plichten zoals opname in de RI&E, voorlichting en instructie, arbodienstverlening en maatregelen tegen PSA zijn gewoon van toepassing. Daarnaast moet de werkgever zich houden aan andere bepalingen in het Arbobesluit over fysieke belasting en beeldschermwerk.
  • Van bedrijfshulpverlening kan thuis uiteraard geen sprake zijn; ook hoeft de werkgever niet te zorgen voor zaken als elektra, toiletten, nooduitgangen, voorkomen valgevaar en temperatuur.
  • Bij kantoorwerkzaamheden thuis zijn artikel 1.47 tweede lid en artikel 1.48 van belang. De werkgever moet voor zover nodig zorgen voor werktafel, stoel, computer en kunstverlichting.
  • De memorie van toelichting erkent dat de werkgever geen direct toezicht kan houden en de thuiswerksituatie niet zonder toestemming van de werknemer kan controleren. Aangewezen instrumenten zijn checklists, voorlichting en periodieke gesprekken.

 

Ook aan de slag met gezond en veilig thuiswerken?

Onze deskundige adviseurs weten wat erbij komt kijken en kunnen u helpen bij het ontwikkelen van een adequate aanpak.

Monitor arbeidsongevallen: veel winst mogelijk bij preventie

Van de 3.655 arbeidsongevallen die vorig jaar plaatsvonden was een fors deel met de juiste voorzorgsmaatregelen vrij eenvoudig te voorkomen geweest. Dit concludeert de Inspectie SZW in de Monitor Arbeidsongevallen 2020. Denk bijvoorbeeld aan het volledig uitschakelen van machines in plaats van de standby modus bij onderhouds- of schoonmaakwerkzaamheden.

 

De Monitor Arbeidsongevallen zet jaarlijks op een rij hoeveel ongelukken er tijdens het werk plaatsvinden en welke oorzaken en gevolgen ze hebben. In de cijfers voor 2020 zijn diverse duidelijke patronen herkenbaar.

  • Relatief veel ongevallen vinden plaats in kleine bedrijven en in de afvalverwerking, bouw, industrie en landbouw, bosbouw en visserij. In deze sectoren komt veel risicovol werk voor.
  • Jongeren tussen 15 en 24 jaar, werknemers van 55 jaar en ouder en uitzendkrachten zijn in verhouding vaak slachtoffer van ongelukken tijdens het werk.
  • Bij veel ongevallen vielen slachtoffers van hoogte of werkten ze met machines.
  • Door de coronapandemie werden in 2020 minder bedrijfsongevallen gemeld dan in eerdere jaren. Er werd meer thuis gewerkt en een deel van de bedrijven was volledig gesloten.

 

Veel ongelukken zijn eenvoudig te voorkomen

De belangrijkste conclusie van de Inspectie SZW is echter dat veel ongevallen vrij eenvoudig te voorkomen waren geweest. Werkgevers en werknemers verzuimen nog te vaak om goede preventieve maatregelen te nemen, ook als die vrij eenvoudig te realiseren zijn. Enkele voorbeelden:

  • De helft van de slachtoffers van ongevallen met machines verrichte schoonmaak of onderhoud terwijl de machine nog aan of op standby stond.
  • Veel ongevallen met machines ontstonden door betreding van de gevarenzone of gebrekkige fysieke afscherming. Bij bijna de helft was sprake van een combinatie van beide.
  • Veel ongevallen met ladders gebeurden doordat de ladder niet goed was beveiligd tegen wegschuiven of inklappen, niet goed was neergezet of ten onrechte werd ingezet.
  • Bij valpartijen van een dak, vloer of platform ontbrak regelmatig de randbeveiliging.
  • Veel werkgevers inventariseerden de risico’s niet of onvoldoende. Bij bijvoorbeeld aanschaf van machines overwogen ze ook lang niet altijd bronmaatregelen die het risico volledig wegnemen.

 

Vindt u ook dat ieder ongeval er één te veel is?

Wij ondersteunen u graag bij het inventariseren en aanpakken van risico’s in uw organisatie. Bijvoorbeeld door uw RI&E en plan van aanpak te laten toetsen door een hogere veiligheidskundige.

Vragen naar vaccinatiestatus: wat mag wel, wat mag niet?

Door de aanhoudende coronapandemie worstelen veel werkgevers met de verplichting om een veilige en gezonde werkplek te bieden. Om de bedrijfsvloer (weer) zo veel mogelijk open te kunnen stellen, willen zij graag weten of werknemers zijn gevaccineerd of immuun zijn. Die informatie valt echter onder strikte wetgeving. Wat mag wel en wat niet?

 

De wens van veel werkgevers is duidelijk: zij willen naar de vaccinatiestatus van werknemers kunnen vragen om de veiligheid op de werkvloer te waarborgen. Werkgeversverenigingen wijzen op deze verplichting in de Arbowet en oefenen druk uit op de overheid om de privacyregels te wijzigen. Een kleine groep werkgevers is al de confrontatie aangegaan met de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Ook zorginstellingen roeren zich en willen kunnen vragen of werknemers zijn gevaccineerd. Zij wijzen daarbij ook op hun verantwoordelijkheid richting patiënten. Voor veel werkgevers voelt de situatie extra dubbel omdat zij bezoekers wél naar vaccinatie mogen (of zelfs moeten) vragen.

 

Vaccineren moet vrije keuze blijven

De Rijksoverheid gaf aanvankelijk aan dat vragen naar vaccinatie voor een werkgever niet is toegestaan, maar is daar inmiddels op teruggekomen. Het mag wel, maar onder strikte voorwaarden. Minister De Jonge deed eerder al uitspraken van deze strekking. Waar zit de gevoeligheid nou precies? Een eerste belemmering is dat iedereen zelf mag kiezen of hij een coronavaccinatie neemt. Dit staat in artikel 11 van de Nederlandse grondwet (recht op onaantastbaarheid van het lichaam) en artikel 8 van het Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens (recht om zelf te beschikken over de lichamelijke integriteit). Het is de vraag of informeren naar vaccinatiestatus of -bereidheid met deze rechten te verenigen is.

 

Gezagsrelatie verhindert open gesprek

Vast staat dat een werknemer vragen van zijn werkgever over zijn gezondheid niet hoeft te beantwoorden. Maar het is ook mogelijk om te redeneren dat de vraag naar iemands vaccinatiestatus op zichzelf al ongewenste druk oplevert. Volgens deze redenering verkeert een werknemer in een afhankelijke positie en is hij daarom niet vrij om een antwoord te weigeren. Zeker niet als de werkgever hier vervolgens conclusies over verbindt over toegang tot de werkplek. De AP doet geen sluitende uitspraken over dit vraagstuk omdat een vraag stellen geen verwerking van persoonsgegevens is. Maar hij volgt precies deze redenering zodra er wél sprake is van verwerking van persoonsgegevens. Dit is het geval zodra de werkgever de vaccinatiestatus wil registreren. In de praktijk zullen vragen en registreren al snel hand in hand gaan, vooral in grotere organisaties.

 

Het gaat om bijzondere persoonsgegevens

De volgende belemmering is dat de vaccinatiestatus van een werknemer een gezondheidsgegeven is. Volgens de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) zijn dit bijzondere persoonsgegevens die een werkgever alleen in (zeer) uitzonderlijke gevallen mag verwerken. Volgens de AP voldoet de huidige situatie niet aan deze eis, omdat nog niet vaststaat dat iemand die is gevaccineerd geen anderen kan besmetten. Dus mag een werkgever informatie over de vaccinatiestatus van werknemers niet vastleggen, ook niet als werknemers die zelf hebben gegeven. Ook mag de werkgever geen vaccinatiebewijs administreren. Vaccinatie als voorwaarde stellen voor toegang tot de werkplek is zonder thuiswerkmogelijkheden ook niet toegestaan, want het arbeidscontract geeft de werknemer recht op werk. Deze regels gelden zelfs voor werkgevers in de zorg, die verantwoordelijk zijn voor gezond en veilig werk én veilige patiëntenzorg. Het kabinet wil voor hen een uitzondering creëren, maar het zal tijd kosten om dat wettelijk te regelen.

 

Bedrijfsarts biedt de beste oplossing

Voor deze en vergelijkbare situaties bestaat wel een andere oplossing. Een bedrijfsarts mag een werknemer vragen of deze is gevaccineerd als daar een goede reden voor is. Bijvoorbeeld omdat de werknemer met kwetsbare mensen werkt. Werknemer en bedrijfsarts kunnen dan samen afwegen hoe de werknemer veilig kan werken. Ook in dit geval bepaalt de werknemer zelf of hij de vraag beantwoordt. Maar hij heeft zo in elk geval de zekerheid dat de informatie onder het medisch beroepsgeheim valt en niet met de werkgever wordt gedeeld. Dit kan de drempel verlagen om in gesprek te gaan: denk bijvoorbeeld aan een werknemer die zijn immuniteitsstoornis liever niet met zijn werkgever deelt. De bedrijfsarts kan de werkgever in algemene bewoordingen adviseren om (al dan niet tijdelijk) andere werkzaamheden af te spreken. Verder kan hij de werkgever altijd een algemeen, niet tot personen herleidbaar beeld geven van het aantal gevaccineerde werknemers.

 

Ook te maken met bijzondere omstandigheden?

We denken graag met u mee of informatie over de vaccinatiestatus van werknemers noodzakelijk is en of de route via de bedrijfsarts een oplossing biedt.

 

Contact

Adres : Balie 7

4301 GZ Zierikzee

 

Telefoon : +31 (0)85 - 273 32 45

Email : info@regiopoortwachters.nl

K.v.K. : 22059455

BTWnr. : 8155.66.414

Copyright EVI Groep 2021